Ĉu veganaj kondomoj? Certe jes!

Ĉio ekmodiĝas kaj rilate al amorado esti avangarda ankaŭ eblas. Nuntempe, multaj personoj ŝanĝas siajn lateksajn kondomojn favore al aliaj, pli naturaj kaj kongruaj kun la vivmedio, t.e. la veganaj kondomoj por uloj kiuj akceptas kaj sekvas tiun ”vivfilozofion” kaj kiuj argumentas ke veganismo ne nur temas pri manĝado, sed pri pli vasta vivstilo.

La veganaj kondomoj estas malsame fabrikataj kompare al la tradiciaj lateksaj kondomoj. Ili ja same estas lateksaj, sed naturaj, rekte eltiritaj el la kaŭĉukarbo. La kaŭĉukarabaroj de Malajzio (precipa lateksfonto) estas organikaj kaj daŭripovaj, sen genetikaj modifoj. Kiam arbo kreskas kaj ĉesas produkti la latekslakton, la semoj anstataŭas la originajn arbojn kaj estas replantitaj. Cetere, ili estas liberaj je glicerino kaj parabeno.

La veganaj kondomoj ne havas kazeinon, kio estas laktoderivaĵo, ĉar la vegana filozofio malakceptas ajnan bestan ekspluatadon kaj forigas la konsumon kaj uzon de lakto bovina kaj ties produktoj.

Ili ankaŭ ne havas Nonoksinolo-9, surfaktanto kiu malkomponas la spermomurojn por senaktivigi ĝin (troviĝanta ĉe la spermicidoj), la latekso estas anstataŭigita de poli-isopreno kaj krome ne estas testataj per uzado de bestoj. En la merkato ankaŭ ekzistas lubrikaĵoj kaj spermicidoj veganaj por plialtigi la sekurecon de la kondomoj: ili havas nek konservaĵojn nek kemiaĵojn.

Veganaj kondomoj jam troveblas en pluraj landoj kiaj Usono, Hispanio, Svedio, Ĉilio kaj aliaj landoj kaj per interreto ili povas esti ricevataj preskaŭ en ĉiuj anguloj de la mondo. Mezume unu pakaĵo kun 6 kondomoj kostas pli malpli 5 eŭrojn.

 

Vitamino B12, kion ĉiuj, ne nur veganoj, devus scii.

La vitamino B12 ĉiam estas temo je debatoj por la vegetaranoj kaj veganoj precipe. La Vitamino B12, ankaŭ konata kiel kobalamino ĉar ĝi enhavas kobalton, estas vitamino npra por la normala funkciado de la cerbo,, la nervosistemo, la formado de sango kaj pluraj proteinoj. Kutime ĝi estas implikita en la metabolismo de la ĉeloj de la homa korpo, speciale en la sintezo kaj reguligado de la DNA. Kvankam la rekomendoj pri la necesa kvanto de B12 estas vere etaj, manko de ĝi estas grava problemo kiu povus okazigi anemion, kormalsanojn aŭ komplikaĵojn dum la gravediĝo kaj, en la plej malbonaj kazoj, neinversigebla nerva damaĝo. La vitamino B12 estas precipe grava dum la gravediĝo kaj la mamsuĉado kaj por la beboj kaj la infanoj.

Nek plantoj, fungoj aŭ bestoj povas produkti ĉi tiun vitaminon, nur la bakteriojn kaj la arkeobakterioj responsas pri ĝia produktado, ĉar ili posedas la necesajn enzimojn por la sintezo. La bestoj akiras la vitaminon B12 prenante la manĝaĵojn kie ĝi troviĝas, kaj konsekvence, ili iĝas fontoj el tia vitamino. La vegetaĵoj ne enhavas ĝin, nur kiam estas poluitaj de mikroorganismoj aŭ estas riĉigitaj. Tial do, veganoj devas konsumi riĉigitajn nutraĵojn aŭ suplementojn por akiri la bezonatan kvanton.

Nuntempe, ĉar veganismo iĝas pli kaj pli populara, oni multe aŭdas pri veganismo kaj ĝia manko de B12 kaj la sekvaj riskoj por la sano. Tamen, kvankam oni pensus ke viando kaj aliaj nutraĵoj bestodevenaj havas ĝin, la kvantoj estas tre etaj. Ekzemple, oni devus manĝi tri ovojn ĉiutage por satigi la bezonon por unutaga rekomendo. Ĉiuj bestoj havas rezervojn de B12 ĉe la histoj, pro tio, la viando kiun homoj konsumas ĝin havas, sed ne estas la plej efika maniero akiri ĝin. Oni scias ke la procesado de la lakto okazigas konsiderindajn perdojn de kobalamina (7 % pro pasteŭrizado inter 2 kaj 3 sekundoj kaj ĝis 30 % pro boligado inter 2 kaj 5 minutoj), pro kio la lakto iĝas nesufiĉa fonto je B12. Cetere, la esploroj pruvas ke la plejparto de la loĝantaro kaj 30% el la gravedaj inoj ne havas sufiĉe da B12 en la sango. Tio ĉi signifas ke la deficito je B12 ne nur okazas al veganoj.

La ĉiutaga rekomendata dozo de la vitamino B12 por plenkreskulo estas 2,4 mikrogramoj tage. La homa korpo povas akumuli inter 2 kaj 5 miligramoj da vitamino B12 kaj nur forpuŝas etan parton de ĝi ĉiutage. Tamen, por eviti la deficiton, la akumulado devus esti ofte reprovizita pere de suplementoj aŭ riĉigitaj manĝaĵoj. La plej bona maniero kovri tiun kvanton estas la konsumado de vegetaĵa lakto riĉigita, riĉigita bier-gisto, viand-imitaĵoj surbaze de vegetaĵa proteino riĉigita, cerealoj kaj energiaj stangetoj aŭ multvitaminaj piloloj taŭgaj por veganoj. La plejmulto el la veganoj akiras sufiĉan kvanton da B12 per la konsumo de riĉigitaj nutraĵoj. Por kovri la ĉiutagan necesan kvanton, veganoj devas konsumi tiajn nutraĵojn 2 aŭ 3 fojojn tage por havi almenaŭ 3 mikrogramojn je B12. Veganoj kiuj preferas pilolojn devus ne forgesi ĝin.

Veganaj matenmanĝoj: banan-pano!

Esti vegano ne signifas rezigni pri ĉiuj pladoj ekzistantaj en la kuirarta mondo. Simple li/ŝi forlasos tiujn ingrediencojn el besta deveno pro etikaj kialoj; sed ĉiam eblas ilin anstataŭi kaj rekrei la tradician recepton por daŭre ĝui ilin.

Same okazas pri la matenmanĝo. Kutime mi nur matenmanĝas grandegan kruĉon da fruktokirlaĵo (dulitra!) kun kelkaj suplementoj (marakvo, kreatino, proteinoj) sed de tempo al tempo mi ankaŭ preparas panon, biskvitojn aŭ kukon por gluti ĝin matene! Tiamaniere ankaŭ ni rompos tiun miton ke ne eblas ĝui sanan kaj bongustan manĝaĵon kiam oni estas vegano.

Verdire, preskaŭ ne ekzistas limoj kaj nuntempe eblas trovi librojn pri vegana kuirarto kie ajn kaj ankaŭ sur interreto oni trovas multe da informo. Mi nur volas montri kiel facile fari panon aŭ kukon el banano kiu povas esti via matenmanĝo sed certe ekzistas aliaj manĝaĵoj. Mi rekomendas esplori aŭ simple demandu al mi kaj mi donos aliajn receptojn 🙂 

Banano-kuko por matenmanĝoj!

Ingrediencoj:

  1. Bananoj
  2. Margarino
  3. Ĉiao
  4. Kafo (espreso) 
  5. Faruno (blanka kaj nerafinita)
  6. Cinamo 
  7. Bruna sukero

 

Por fari ĉi tiun delican veganan banan-panon, kirlu duonglason da margarino kun duonglaso da nerafinita bruna sukero ĝis ĝi iĝu spongeca. Aliflanke, agitu bone 3 kulerojn da ĉiao-semoj kun ses kuleroj da akvo, kaj aldonu ĝin al la antaŭa miksaĵo.

Faru pureon el du mezgrandaj bananoj aŭ tri malgrandaj, aldonu trionon da espreso kaj kunigu al la ĉefa maso. Laste, nur aldonu farunon (125 g blanka kaj 125 g nerafinita), salon kaj blutitan cinamon. Metu la preparaĵon en la fornon kaj lasu tie dum 30-40 minutoj kaj ĝi estos preta!

Vegana kukurbo-flano!

Mi memoras ke kiam mi estis infano, najbarino mia faris kukurboflanojn por vendi. Mi bedaŭras ke tiutempe mi estas tiel kaprica infano, ke mi malmultajn manĝaĵojn ŝatis, kaj inter tiuj ne troviĝis la kukurboflano. Nun, multajn jarojn poste, mi emas veganigi ĝin kaj vere mi tre ŝatas ĝian guston kaj certe vi, se neniam antaŭe faris dolĉaĵon el kukurbo, mi tre rekomendas provi per ĉi facila recepto! 

Ingrediencoj:

  1. 1 litro da vegetaĵa lakto (mi uzis migdal-lakton)
  2. 600 gramoj da kukurbo 
  3. 2 kuleretoj da vanil-esenco
  4. 3 kuleroj da sukero
  5. 4 kuleroj da maizamelo (Maizena)

Likva karamelo:

  • 200 gramoj da sukero
  • Duono de citrono
  • Akvo

Unue varmigu glason da akvo. Aliflanke, varmigu la sukeron kun 4 kuleroj da akvo kaj la suko de la duono de citrono je meza fajro. Estu pacienca! Restu ĉiumomente zorgema ĉar ĝi povus bruliĝi kaj la gusto iĝus maldolĉa. Vi rimarkos ke la akvo alikoloriĝas.Tiam do aldonu varman kuleron da akvo kaj movu kaj sekve iom post iom aldonu 12 kulerojn! Movu iom pli kaj forigu el la fajro kaj lasu ĝin malvarmiĝi!

 

Paŝoj:

Rosti en la forno la kukurbon distranĉitan. Eblas ankaŭ kuiri ĝin en poto kun akvo sed mi preferas ke ĝi estu iom pli seka por pli densa konsisto. Laŝu ĝin kun la ŝelo, pli malpli je 170 gradoj dum 45 minutoj. Forigu el la forno kaj lasu malvarmiĝi. Forigu la ŝelon kaj la ”karnon” metu en la miskaparaton.

Aldonu al ĝi la vegetaĵan lakton (lasu kelkajn kulerojn da lakto por la maizamelo), tri kulerojn da sukero kaj la vanil-esencon kaj kirlu bone.

Diluu bone la maizamelon en la konservitaj kuleroj da vegetaĵa lakto. Metu la kirlaĵon en poto je meza fajro kaj kiam ĝi estos ekboliganta, aldonu la diluaĵon kaj senĉese movu la kirlaĵon dum tri minutoj proksimume. Iom post iom ĝi plidensiĝos.

Aldonu likvan karamelon en la fono de la muldiloj kaj poste plenigu ĝin per la kirlaĵo. Lasu ĝin malvarmiĝi kaj poste metu en la fridujon dum 2 horoj minimume. Poste elmuldigu ilin kaj jam pretas! Se restis karamelo, aldonu iom pli 🙂 

Bonan apetiton!

 

Veganaj meksikaj faĥitoj

Unu el la plej popularaj pladoj de la riĉa meksika kuirarto estas la tiej nomataj ”faĥitoj”  (hispane ‘fajita’ povas signifi etaj strio, zono aŭ bendo). Por ĝi ni bezonos simplajn ingrediencojn kaj meksikan tortiljojn kiujn ofte oni povas trovi en supermarktoj. Se vi ne trovus la tortiljojn ĉe vi, eblas simple anstataŭi ilin per la folioj de laktuko. Tiu ĉi recepto ne estas komplika, ĝi estas tre bunta pro la diversaj koloroj de la ingrdiencoj kaj vere bongusta kaj leĝera! Per la sekvaj kvantoj mi faris entute ses faĥitojn. Mi ĉi tie nur volas montri kiel fari ilin ĝenerale  ĉar vi mem povas aldoni aŭ forigi ingrediencojn laŭ viaj ebloj kaj ŝatoj. Faru viajn proprajn faĥitojn por familia aŭ amika manĝo kaj se vi manĝemas kiel mi, faru ilin por vi mem!!!

Ingrediencoj:

  1. 1 ruĝa kapsiko
  2. 1 verda kapsiko
  3. 1 cepo
  4. 1 ajlero
  5. 1 taso da kuiritaj fazeoloj
  6. 1 kukurbeto
  7. 1 karoto (lamenigita)
  8. Sojsaŭco
  9. Origano
  10. Kumino
  11. Petroselo (sekigita aŭ natura)
  12. Taso da kuiritaj fazeoloj

Gvakamolo:

Gvakamolo aŭ avokada kaĉo estas por ŝmiri ĝin sur la tortiljo. Ĝi donas specialan guston kaj ĝia farado tre simplas. Vi nur bezonas unu avokadon, citronsukon kaj duoncepon. Per kulero elprenu la manĝeblan parton de la avokado kaj per forkon kremigu ĝin, aldonu la cepon fajne tranĉita kaj la citronsukon. Lasu ĝin en la fridujo dum la faĥitoj prepariĝas.

Paŝoj:

Sur pato aŭ fritilo sufiĉe ampleksa kaj kun altetaj bordoj aldonu tri aŭ kvar kulerojn da olivoleo. Kiam ĝi estu varma aldonu la cepon kaj sekve la kapsikojn kaj la kukurbeton. Lasu ĝin je malalta fajro kun ŝtopilo por ke la legomoj estu kuirataj..

Movu ĝin de tempo al tempo kaj spicu per kumino, petroselo kaj origano laŭplaĉe. Aldonu la fazeolojn, la karoton kaj iom da sojsaŭco laŭplaĉe. Denove movu kaj lasu kvin minutojn surfajre, nun kun pli forta intenso.

La tortiljojn oni devas varmigi kelkajn sekundojn. Ŝmiru ĝin per la gvakamolo kaj en la mezo de la tortiljo aldonu parton de la kuiraĵo, se vi havas piksaŭcon aldonu kaj jam pretas por manĝado!

Veganiĝi, paŝon post paŝo.

Ni decidas veganiĝi pro multaj diversaj kialoj. Pro la sufero kiun ni okazigas al la bestoj, pro nia sano kaj ankaŭ pro la medio. Jes, ni decidis iĝi veganoj sed tuj aperas niaj unuaj duboj kaj hezitoj: “Kiel eki?” “Ĉu estos bone por mia sano?” Bona informado kaj laŭgrada transiro por faciligi vian novan vivstilon certe vin helpos en via veganiĝo kaj en la akirado de bona sano.

La emo iĝi vegano alfrontas akran realecon. Malfacilas tuj transiri de ĉiomanĝa dieto al alia sen bestodevenaj produktoj de unu tago al alia samkiel ni ŝanĝas niajn vestojn. La rifuzo al manĝaĵoj kiujn ni konsumis laŭlonge de nia vivo kaj kiuj restos ĉirkaŭ ni postulas persiston.

Elekti rapidan vojon:

“Post la spektado de la dokumentfilmo Making the connection, dum la semajnfino mi pripensadis la aferon kaj lunde decidis ne plu manĝi viandon, lakton aŭ mielon”, tion rakontas Sabrina, tre aktiva reklamisto.

La subita transiro estas opcio kiu donas al ni tujajn plaĉojn, precipe se ni suferas sanproblemojn kiuj rilatas al la forlasintaj manĝaĵoj:

· Ni ekmaldikiĝas kaj sentas nin pli leĝeraj.

· Malaperas la digestaj aŭ spiraj ĝenoj kaŭzitaj de la laktaĵoj.

· Mildiĝas nia kulpo pro kontribuo al besta sufero.

Ankaŭ ekzistas malavantaĝoj: · Komence oni povas senti sin malforta. Tio povas esti sensacio baziĝinta sur fiziologia realo se la dieto ne estas varia kaj ekvilibrigita, aŭ simple nur sento pro la necerteco.

· Anstataŭinte la proteinojn kaj grasojn el besta deveno povas okazi reagoj kun simptomoj kiaj kapdoloro, akneo, laciĝo aŭ iritiĝo. La digesta sistemo povas suferi pro la lavango da fibro; ŝveliĝo, furzoj aŭ troaj intestaj movoj.


· Ni povas fari ĝenajn erarojn. Ekzemple, ni elektas manĝaĵojn kiu ne estas bestodevenaj sed kiam ni alkutimiĝis al ili ni malkovras ke ili enhavas ne tro sanajn manĝ-aldonaĵojn. Aŭ ni ekvidas ke la vegetaĵaj manĝaĵoj kiun ni uzas ne donas al ni la sufiĉan kvanton de vitaminoj kiaj la B12.

La malrapida vojo, sed sekura


Jon estas la paro de Sabrina kaj elektis veganiĝi iom post iom: “Mia estmaniero igas min esplori kaj gustumi trankvile ĉiun modifon kiun mi enkondukas en mian vivon. Mi ne scias ĉu mi iĝos perfekta vegano, sed mi fajfas pri la etikedoj”.

Por la plejmulto la moderita transiro iĝas malpli streĉiga kaj evitas erarajn decidojn. Inter la avantaĝoj:

· Trovi alternativon al ĉiu produkto bestodevena ne iĝas problemo. Ekiĝas, ekzemple, anstataŭante la viandon pere de tofuo, sejtano, novaj pladoj el guŝoj… En tiu transira epoko ni povas pluserĉi informojn, kompari produktojn, fari demandojn…

· Ni sentos nin sekuraj kaj ne kulpigos la fizikajn ĝenojn al la forlaso de la viando.


Pliprofundigi pri la vegana mondo

Kvankam ni kredas ke nia decido havas plurajn pravajn kialojn, oni devas legi, spekti dokumentfilmojn kaj babili kun aliaj persnoj pli spertaj por scii pli ĉiutage. Tiu ĉi scio nin helpas por ke la ĉiutagaj decidoj estu pli koheraj kaj simplaj.

· Ne ĉiuj ni estas samaj. Pro diversaj kialoj, klkaj decidas limigi sian veganismon al la nutrado, sed temas pro etiko kiu ampleksiĝas al ĉiuj sferoj de nia vivo: vestado, higieno, ŝatokupoj, aktivismo…

· Vegana sed sana. Ni povas esti veganoj sed havi kaosan kaj malsanan dieton kiu povas okazigi malsanojn. Ni ne forgesu ke veganismo ne estas dieto, simp,e tema spri la rifuzo manĝi kion ajn se tio enhavas bestaĵojn. Ni devas elekti sanajn, naturajn kaj buntajn manĝaĵojn. Ni devos lerni ĝui la manĝadon de legomoj, guŝoj, fruktoj kaj aliaj veganajn manĝaĵoj.

· Eksperimenti en la kuirejo. Alia grava scenejo en nia nova vivo estas la kuirejo: veganiĝi signifas ankaŭ pasigi pli da tempo en ĝi, lerni novajn teknikojn kaj receptojn.

· Eblas manĝi eksterhejme. La veganiĝo ankaŭ enhavas socian aspekton. Ni povas krei nian liston de veganaj, vegetaranaj kaj veganamikaj restoracioj kiuj troviĝas je nia ĉirkaŭo. En ili ni povas gustumi novajn manĝjaxojn kaj novajn receptojn kiujn poste ni povas fari hejme.

· Help-asocioj. La asocioj de veganoj por la defendo de bestoj estas renkontiĝejo por esti pli informitaj kaj kundividi spertojn.

Kun la skribilo ĉemane: Farante listojn oni multe lernas. Ni vidos kiuj nutraĵoj havas rilaton kun la besta sufero. Kelkaj fabrikantoj de blanka sukero, ekzemple, uzas karbigitajn ovojn por blankigi ĝin.

· Amikaj vegetaloj. Inter la sekaj fruktoj ni malkovros la kaĵu-nuksojn; ili utilas por kreado de fromaĝoj, saŭcoj kaj eĉ la bazo de krudveganaj kukoj. Aliaj semoj tre utilaj estas tiuj de kukurbo, lino kaj sezamo (precipe la tahino-pasto, tre riĉa je kalko) kaj la migdaloj. Kiel protein-fonto vi malkovros la utilecon de la kvinoo, la guŝojn kun cerealoj, tofuonsejtanon inter aliaj. Kaj la vegetaĵaj laktoj por trinki en kirlaĵoj, kun kafo, solaj aŭ por la ellaborado de desertoj kaj fromaĝoj, samkiel kremoj por kuiri.

· Fermentaĵoj. En via listo ne pova malmanki la jogurtoj el sojo, la tempeo kaj fermentitaj legomoj kiaj acida brasiko, misoo. soj-saŭcokimĉio. Kun siaj vivaj bakterioj, ili preventas la modifiĝon de la intesta mikrobioto

· Semajna planado. Dediĉu iom da tempo por plani viajn manĝaĵojn de tuta semajno. Prefere ne faru tro ambiciajn planojn. Por la komenco elektu du aŭ tri tute veganajn tagojn, kun du antaŭaĵoj ĉiusemajne. Ekzemple, soj-jogurto anstataŭ tiu el bovinlakto.

· Paŝon post paŝo pli longe ni iros. Kiam ni adaptiĝos al la ŝanĝoj, ni serĉu novan celon, kiel anstataŭi la fiŝaĵojn aŭ la fromaĝon.

Via grava decido ja kontribuos pozitive al via bonfarto korpa kaj mensa, al la bonfarto de la bestoj kaj de nia planedo!

Granda resumo: antaŭ ol ekveganiĝi, informiĝu pri tio, kio estas veganismo kaj laŭgrade transiru! Bonan veganiĝon!