Veganiĝi, paŝon post paŝo.

Ni decidas veganiĝi pro multaj diversaj kialoj. Pro la sufero kiun ni okazigas al la bestoj, pro nia sano kaj ankaŭ pro la medio. Jes, ni decidis iĝi veganoj sed tuj aperas niaj unuaj duboj kaj hezitoj: “Kiel eki?” “Ĉu estos bone por mia sano?” Bona informado kaj laŭgrada transiro por faciligi vian novan vivstilon certe vin helpos en via veganiĝo kaj en la akirado de bona sano.

La emo iĝi vegano alfrontas akran realecon. Malfacilas tuj transiri de ĉiomanĝa dieto al alia sen bestodevenaj produktoj de unu tago al alia samkiel ni ŝanĝas niajn vestojn. La rifuzo al manĝaĵoj kiujn ni konsumis laŭlonge de nia vivo kaj kiuj restos ĉirkaŭ ni postulas persiston.

Elekti rapidan vojon:

“Post la spektado de la dokumentfilmo Making the connection, dum la semajnfino mi pripensadis la aferon kaj lunde decidis ne plu manĝi viandon, lakton aŭ mielon”, tion rakontas Sabrina, tre aktiva reklamisto.

La subita transiro estas opcio kiu donas al ni tujajn plaĉojn, precipe se ni suferas sanproblemojn kiuj rilatas al la forlasintaj manĝaĵoj:

· Ni ekmaldikiĝas kaj sentas nin pli leĝeraj.

· Malaperas la digestaj aŭ spiraj ĝenoj kaŭzitaj de la laktaĵoj.

· Mildiĝas nia kulpo pro kontribuo al besta sufero.

Ankaŭ ekzistas malavantaĝoj: · Komence oni povas senti sin malforta. Tio povas esti sensacio baziĝinta sur fiziologia realo se la dieto ne estas varia kaj ekvilibrigita, aŭ simple nur sento pro la necerteco.

· Anstataŭinte la proteinojn kaj grasojn el besta deveno povas okazi reagoj kun simptomoj kiaj kapdoloro, akneo, laciĝo aŭ iritiĝo. La digesta sistemo povas suferi pro la lavango da fibro; ŝveliĝo, furzoj aŭ troaj intestaj movoj.


· Ni povas fari ĝenajn erarojn. Ekzemple, ni elektas manĝaĵojn kiu ne estas bestodevenaj sed kiam ni alkutimiĝis al ili ni malkovras ke ili enhavas ne tro sanajn manĝ-aldonaĵojn. Aŭ ni ekvidas ke la vegetaĵaj manĝaĵoj kiun ni uzas ne donas al ni la sufiĉan kvanton de vitaminoj kiaj la B12.

La malrapida vojo, sed sekura


Jon estas la paro de Sabrina kaj elektis veganiĝi iom post iom: “Mia estmaniero igas min esplori kaj gustumi trankvile ĉiun modifon kiun mi enkondukas en mian vivon. Mi ne scias ĉu mi iĝos perfekta vegano, sed mi fajfas pri la etikedoj”.

Por la plejmulto la moderita transiro iĝas malpli streĉiga kaj evitas erarajn decidojn. Inter la avantaĝoj:

· Trovi alternativon al ĉiu produkto bestodevena ne iĝas problemo. Ekiĝas, ekzemple, anstataŭante la viandon pere de tofuo, sejtano, novaj pladoj el guŝoj… En tiu transira epoko ni povas pluserĉi informojn, kompari produktojn, fari demandojn…

· Ni sentos nin sekuraj kaj ne kulpigos la fizikajn ĝenojn al la forlaso de la viando.


Pliprofundigi pri la vegana mondo

Kvankam ni kredas ke nia decido havas plurajn pravajn kialojn, oni devas legi, spekti dokumentfilmojn kaj babili kun aliaj persnoj pli spertaj por scii pli ĉiutage. Tiu ĉi scio nin helpas por ke la ĉiutagaj decidoj estu pli koheraj kaj simplaj.

· Ne ĉiuj ni estas samaj. Pro diversaj kialoj, klkaj decidas limigi sian veganismon al la nutrado, sed temas pro etiko kiu ampleksiĝas al ĉiuj sferoj de nia vivo: vestado, higieno, ŝatokupoj, aktivismo…

· Vegana sed sana. Ni povas esti veganoj sed havi kaosan kaj malsanan dieton kiu povas okazigi malsanojn. Ni ne forgesu ke veganismo ne estas dieto, simp,e tema spri la rifuzo manĝi kion ajn se tio enhavas bestaĵojn. Ni devas elekti sanajn, naturajn kaj buntajn manĝaĵojn. Ni devos lerni ĝui la manĝadon de legomoj, guŝoj, fruktoj kaj aliaj veganajn manĝaĵoj.

· Eksperimenti en la kuirejo. Alia grava scenejo en nia nova vivo estas la kuirejo: veganiĝi signifas ankaŭ pasigi pli da tempo en ĝi, lerni novajn teknikojn kaj receptojn.

· Eblas manĝi eksterhejme. La veganiĝo ankaŭ enhavas socian aspekton. Ni povas krei nian liston de veganaj, vegetaranaj kaj veganamikaj restoracioj kiuj troviĝas je nia ĉirkaŭo. En ili ni povas gustumi novajn manĝjaxojn kaj novajn receptojn kiujn poste ni povas fari hejme.

· Help-asocioj. La asocioj de veganoj por la defendo de bestoj estas renkontiĝejo por esti pli informitaj kaj kundividi spertojn.

Kun la skribilo ĉemane: Farante listojn oni multe lernas. Ni vidos kiuj nutraĵoj havas rilaton kun la besta sufero. Kelkaj fabrikantoj de blanka sukero, ekzemple, uzas karbigitajn ovojn por blankigi ĝin.

· Amikaj vegetaloj. Inter la sekaj fruktoj ni malkovros la kaĵu-nuksojn; ili utilas por kreado de fromaĝoj, saŭcoj kaj eĉ la bazo de krudveganaj kukoj. Aliaj semoj tre utilaj estas tiuj de kukurbo, lino kaj sezamo (precipe la tahino-pasto, tre riĉa je kalko) kaj la migdaloj. Kiel protein-fonto vi malkovros la utilecon de la kvinoo, la guŝojn kun cerealoj, tofuonsejtanon inter aliaj. Kaj la vegetaĵaj laktoj por trinki en kirlaĵoj, kun kafo, solaj aŭ por la ellaborado de desertoj kaj fromaĝoj, samkiel kremoj por kuiri.

· Fermentaĵoj. En via listo ne pova malmanki la jogurtoj el sojo, la tempeo kaj fermentitaj legomoj kiaj acida brasiko, misoo. soj-saŭcokimĉio. Kun siaj vivaj bakterioj, ili preventas la modifiĝon de la intesta mikrobioto

· Semajna planado. Dediĉu iom da tempo por plani viajn manĝaĵojn de tuta semajno. Prefere ne faru tro ambiciajn planojn. Por la komenco elektu du aŭ tri tute veganajn tagojn, kun du antaŭaĵoj ĉiusemajne. Ekzemple, soj-jogurto anstataŭ tiu el bovinlakto.

· Paŝon post paŝo pli longe ni iros. Kiam ni adaptiĝos al la ŝanĝoj, ni serĉu novan celon, kiel anstataŭi la fiŝaĵojn aŭ la fromaĝon.

Via grava decido ja kontribuos pozitive al via bonfarto korpa kaj mensa, al la bonfarto de la bestoj kaj de nia planedo!

Granda resumo: antaŭ ol ekveganiĝi, informiĝu pri tio, kio estas veganismo kaj laŭgrade transiru! Bonan veganiĝon!

Ekozio, kontribuu verdigi la planedon per interret-serĉado!

Ecosia (ni povas ĝin esperantigi kiel ‘Ekozio’) estas la ekologio kiu iĝas teknologio. Se vi interesiĝas pri aferoj kiaj la poluado aŭ la medio, kaj eĉ pli konkrete la senarbarigado, jen la serĉilo kiun vi nepre devus uzi ekde nun! Per simpla klakado vi povas kunlabori kun la Monda Fondaĵo por la Naturo.

Ĉu vi povas imagi kiom da serĉoj okazas en unu tago per guglo? Pro tio ĉi ĝi aperas en la numero unu inter la plej uzataj tutmonde.

Pere de Ekozio vi povas igi tiujn serĉojn arboj, ĉar tiu ĉi serĉilo donacas 80% el ĝiaj profitoj -danke al reklamoj- al programoj por la arbarigado. Nuntempe tiu ĉi mono estas donata al PlantaBillion, kun la celo planti mil milionojn da arboj antaŭ la jaro 2025 en landoj kaj regionoj kiaj Brazilo, Afriko kaj Ĉinio; kaj, ĝis 2013, ĝi kunlaboris kun WWF en la batalo por la konservado de naturaj parkoj en la brazila arbaro.

Laŭ ĝia retpaĝaro, Ekozio jam plantis pli ol 4 milionojn da arboj en la tuta mondo kaj generis 2.5 milionojn por arbarigado ekde 2009, kiam ĝi fondiĝis. Ĉio danke al la interreta serĉado kaj al ĉirkaŭ du milionoj da aktivaj uzantoj kiuj permesas al ĝi planti arbon ĉiun dek sekundojn.

Ekozio simpligas la aferon. Sufiĉas nur ŝanĝi vian kutiman serĉilon kaj ekuzu ĉi tiun ‘pli ekologian’. Vi povas uzi ĝin ĉe Fajrovulpo kaj Kromeo aŭ nur establi ĝin (www.ecosia.org) kiel ĉefpaĝo en via navigilo. Ĉiu realigata serĉo kontribuos por plibonigi la planedon.

Ne tro pensu la aferon kaj provu ĝin! Dum vi serĉas informojn per ĝi, novaj arboj estos plantitaj!

Cikonio flugas 8000 km ĉiujare por viziti sian amatinon kiu ne povas flugi.

Klepetan estas vircikonio enamiĝinta al la cikonio Malena, kiu vivas en la tegmento de Kroatio kaj kiu ne povas flugi ekde 1993 kiam ŝi estis atakita de ĉasisto. Tial, la ĉefrolulo de ĉi tiu amhistorio ĉiam revenas en la sama tago de marto ekde Sudafriko, kien ĝi migras dum vintro, norde de la kroata teritorio en printempo, por pasigi tempon kun sia amatino, fluginte 8.000 kilometrojn en ĉiu vojaĝo.

Siaflanke, Malena vivas en nesto kreita de profesoro kiu trovis ŝin kuŝanta sur ŝoseo kaj zorgis pri ŝi. Fakte, la nesto troviĝas sur lia domo, laŭ publikigaĵo de Daily Mail. Malena ne plu havis alian paron post la akcidento, kvankam aliaj vircikonioj ŝin svatis.

Paneloj: fritaĵoj el la sicilia kuirarto!

La ĉifoja recepto, se mi devus kompari ĝin inter pluraj aliaj, montras grandan avantaĝon! Kutime, tradiciaj manĝaĵoj, almenaŭ tiuj konataj en pluraj landoj de ”Okcidento” preskaŭ ĉiam inkluzivas iun bestodevenaĵon, ĉu viando, ĉu lakto, ĉu fromaĝo, ĉu butero… kaj ni, veganoj, devas krei alternativojn por forigi ĉian eron el besta sufero. Min ĝojigis vidi ke en sicilia kuirarto ekzistas pluraj pladoj tute veganaj, sen ajna modifo farenda! Krome, temas pri vere facila recepto kiu konsistas el malmultaj ingrediencoj. La panelojn oni kutimas manĝi aldonante iom da citronsuko kaj kun pano kovrita de sezamsemoj sed oni povas elekti ajnan panon por tio. Provu kaj gustumu ĝin!!!

Ingrediencoj:
500 gramoj da kikerfaruno
Litro kaj duono da akvo
Fenkol-semoj laŭplaĉe kaj vole
Salo laŭplaĉe
Petroselo laŭplaĉe
Abunda sem-oleo (sunflora) por friti ilin poste

Iloj:
Kaserolo
Muldilo
Preparmaniero:
En kaserolo ni aldonu la akvon, la kikerfarunon kaj la salon laŭplaĉe kaj meti ĝin sur mez-malalta fajro.

Jam de la komenco ni devas kirladi paciencie kaj ĉiam samdirekte. Post pluraj minutoj ni rimarkos ke la faruno pli densiĝas, ni ne haltu kaj daŭre kirlu ĝis ‘ekmalmoliĝo’ de la pasto.

Ni aldonu la tranĉitan petroselon iom pli kirlu kaj la pasto jam pretas.

Nun ni metas ĝin en la muldilon kaj post malvarmiĝo ni metu en la fridujon dum kelkaj horoj ĝis plena malvarmiĝo por ke ĝi estu pli malmola kaj ne disiĝema.

Poste ni tranĉu en fajnajn pecojn kaj fritu en varma oleo.

Por forigi la troan oleon kiun ili havas, ni uzu kuirpaperon por tio.

Kaj la paneloj jam pretas! Bonan apetiton!

Barcelono iĝis la unua ‘vegan-amika’ urbo en la mondo.

Barcelono sin deklaris ”urbo vegan-amika’’, tio estas, urbo amika al la vegetara kaj vegana kulturoj. Tiel aprobiĝis en la komisiono de Ekonomio kaj Financoj de la Urbodomo de Barcelono (Hispanio) en propono iniciatita de Respublika Maldekstro de Katalunio, kiu kalkulis je la voĉdonoj de la partioj Bcomú, CiU, PSC kaj la CUP kaj la sindeteno de Civitanoj kaj Popola Partio.

Per tiu ĉi aprobo, Barcelono akiris la devon akceli serion de agadoj por ke la urbo iĝu ”Veg-Friendly” (VeganAmika). Unu el ĉi tiuj ĉi estas la aliĝo al la internacia kampanjo ‘Senviandaj lundoj’ (Meat Free Monday) por ke la nutrado kiu venas el la registaraj instancoj de la urbo estu vegetara “volonte” ĉiun lundon.

Kreado de la ‘BCNvegPoint’ (vegana informejo pri veganismo en Barcelono) kaj nova vegetara gvidlibro.

Ĉi tiu interkonsento inkluzivas la kreadon de la ‘BCNvegPoint’ kiel renkontiĝejo por entreprenemuloj, neregistaraj organizoj, konsumantoj kaj investantoj kun la celo favorigi la etan kaj mezan lokan komercadon, proksima, vegana kaj vegetara, laŭ la teksto de la propono.

La publikigado de nova vegetara gvidlibro de Barcelono kaj la kreado de poŝtelefona aplikaĵo por informi la barcelonanojn kaj turistojn pri la vegetara kaj vegana komerco estas aliaj el la iniciatoj.

Alfred Bosch, prezidanto de la municipa grupo de Respublika Maldekstro de Katalunio, dankis al la grupoj kiuj subtenis la proponon kaj asertis ke “per tiu ĉi nova kompromiso Barcelono ree montras, kiel ĝi jam faris aliajn fojojn, ke ni estas avangarda urbo pri la respekto al la medio, la homoj kaj la bestoj”. Tamen, Popola Partio kaj Civitanoj sindetenisĉar ili konsideras ke tiu ĉi decido devus esti ”persona afero” kaj ke ĝi povus “limigi la liberecon pri manĝokutimoj”.

Veganismo, kio ĝi estas?

Veganismo estas vivstilo aŭ etiko kiu celas respekton al la bestoj kaj ankaŭ al la homoj. Ĝi konsideras la bestojn kiel unuopulojn kun interesoj kiuj indas kaj meritas nian respekton. Por plenumi tion, veganoj, tio estas, sekvantoj de tia vivstilo, evitas la konsumadon kaj ekspluatadon de bestoj kiuj suferas kaj mortas ĉiun sekundon en buĉejoj, laboratorioj, bestoparkoj, akvarioj, cirkoj, pelto-farmoj kaj en multaj aliaj lokoj.

La vegana nutrado

Ajna bestodevena produkto (ovoj, laktaĵoj, viando, ktp) implicas konsideri ke la homaj interesoj elstaras super la interesoj de la ceteraj bestoj kiuj estas uzataj por ilia produktado. Kiel konsekvenco, ili estas aĉetitaj, venditaj, senigitaj de libero, izolitaj, artefarite fekundigitaj, mortigitaj… resume, ili ĉiam estas la viktimoj de la produktoj por kiuj ili estis breditaj. Ni povas havi sanan kaj ekvilibrigitan vivon sen la neceso nutri nin per tiaj produktoj. Elekti inter la vivo kaj la morto de centoj da bestoj estas tiel simple kiel elekti inter unu aŭ alia plado el la manĝolisto.

Uzante vestojn kaj ŝuojn sen la korpoj de aliaj

La plej videbla vizaĝo en la uzado de bestoj kiel vestoj povas esti la uzado de la feloj de vulpoj, vizonoj, ĉinĉiloj, ktp. Plejverŝajne, tio kio unue venas en nian kapon kiam ni pensas pri tio, estas la ŝokaj bildoj pri suferantaj bestoj en kaĝoj por fine esti gasumitaj  aŭ elektrokutitaj kun la celo forigi ilian haŭton. Sed la realo estas same akra kiam la ekspluatatoj estas bovinoj, kunikloj aŭ ŝafoj, pri ilia felo (lano) aŭ haŭto (ledo). En ĉi kampoj ankaŭ estas sufero, manko de libero kaj morto. La bestoj havas siajn haŭtojn por ŝirmi sin, ili ne estas niaj koltukoj, puloveroj, jakoj aŭ ŝuoj.

Distriĝo por ĉiuj

Same kiel en la kazo de la feloj, peltoj kaj ledoj, en la distro-kampo ŝajnas ekzisti prioritataj ekspluat-areoj kiam oni atakas ilin. Temas pri la toreado kaj la cirkoj, ekzemple. Kvankam sendube tiuj ĉi praktikoj aŭ ekspluataj areoj estas neakcepteblaj -eĉ se ili povas esti nomataj tradiciaj, kulturaj aŭ amuzaj- ĉar ili baziĝas sur la ideo ke la bestoj povas esti uzataj por nia bonprofito pri ilia aparteno al determinita specio -speciismo-, ankaŭ ni devas eviti kaj kontraŭstari la ekziston de bestoparkoj, akvarioj, ĉevalkurado, ktp. Eviti la partoprenon aŭ ĉeeston en tiaj spektakloj kaj diskonigi ke aliaj ankaŭ ne faru tion estas garantiigi la liberecon de miloj da bestoj.

Malakcepti la testaton per uzado de niaj samuloj

La simpla ideo forkapti homon kaj fari eksperimentojn kontraŭ sia volo por eltrovi kuracon al malsanoj de la aliaj estas plimulte rifuzata de la socio. Sed, se la homoj ne estas testo-objekto, ankaŭ la bestoj ne devus esti, ĉar ne estas nia intelekta kapablo aŭ nia specio kio devas esti pripensata kiam ni postulas respekton, sed la posedo de propraj interesoj. Por la animaloj (bestoj kaj homoj) gravas nia vivo kaj tial do ĝi devas esti respektata. Se por vi gravas la bestoj, helpi meti finon al la testado disdonante informon pri la kialoj ĉesigi ĝin. Skribu al la entreprenoj kiuj testas kun aliaj bestoj por klarigi al ili la kialojn pro kiuj vi ne aĉetas tiujn produktojn, malakceptu la testadon se ĝi okazas en via fakultato… La medicino povas avanci sen la bezono ekspluati ilin.

Helpante la bestojn

Ŝanĝante niajn vivkutimojn ni povas eviti la ekspluatadon kaj morton de centoj da bestoj, sed ili ankaŭ bezonas nian plej rektan helpon. Ilia mistraktado ne ĉesos se ni ne engaĝigas aliajn pripensi la speciismon, ilia rilato kun ili kaj respekto al la bestoj. Multajn aferojn vi povas fari por meti finon al ilia sklaveco. Por tion fari, legu niajn diversajn artikolojn samkiel vi povas kontakti probestajn asociojn kiuj ekzistas en viaj landoj por pliaj informoj.