Fanzeranto, revueto kultura en esperanto

Saluton karaj legantoj! Ĉu vi scias kio estas Fanzeranto? Temas pri eta revuo eldonita pdf-formate en Brazilo kun la celo diskonigi kulturaĵojn en esperanto, rapide kaj etkoste. Ĝia unua numero aperis en 2010 kaj ĝia lasta apero iĝis la deka! Ekde la septembra numero aperis en ĝi sekcio pri veganaj receptoj de VeganArto. Sed ĉi foje por proksimigi la legantaron kun veganismo ne nur aperis recepto sed ankaŭ artikolo “Ĉu vi estas vegano?” kiu per facila lingvaĵo mi provis klarigi kio ĝi estas kaj kial indas esti vegano. Mi rekomendas ĝin por legado ĉar ĝia aspekto estas alloga, okulplaĉa kaj moderna. Diskonigu ĝin ankaŭ por motivigi ĝian kreinton pludaŭrigi ĝin!

Klaku ĉi tie por vidi ĉiujn numerojn de Fanzeranto!

Madrido gastigas la unuan ‘Pro-besta Ĉefurbo’

Ĉi marde prezentiĝis en Madrido (Hispanujo), la platformo Capital Animal (Probesta Ĉefurbo), kies celo estas videbligi la problemojn kaj diverspecajn perfortojn kiujn la bestoj suferas ekde la art-kreema vidpunkto.

Por avanci laŭ ĉi tiu celo, la platformo okazigos venontmaje la unuan eldonon de ‘Madrid Capital Animal 2016’, okazaĵo centrita sur la arto kaj la kulturo kiu estigos la debaton kaj la sentivigadon pri ĉi tiaj aferoj.

La madrida kulturcentro ‘Casa Encendida’ estos la ĉefa sidejo kaj ĝi gastigos la ekspozicion “Animalismo, reprezentado, violentoj kaj respondoj al la besta afero’, en kiu partoprenos preskaŭ cent hispanaj artistoj, samkiel la unua Kongreso de Pensado kaj Agado Animalisma Probesta Ĉefurbo kaj kinarta ciklo, surscenejaj kulturaĵoj, ateliero por infanoj kaj plenkreskuloj kaj vegana bazaro pri manĝaĵoj.

Krom la Casa Encendida ankaŭ partoprenos, inter aliaj institucioj, la Nacia Muzeo Art-Centro Reĝino Sofia, Nacia Kuprogravurado, Muzeo Lázaro Galdiano kaj la Buĉejo de Madrido (iama buĉejo, nun kultura kaj oficeja centro).

La programo inkluzivas prelegon de la Nobelpremiito pri Literaturo J.M. Coetzee, kies partopreno ankoraŭ konfirmendas, kaj koncerto de la hispana kantisto Niño de Elche en la Muzeo Reĝino Sofia, inter aliaj okazaĵoj.

La kreintoj de ĉi tiu iniciato eksplikis ke la celo de la platformo estas la kreado de debato je ĉiuj niveloj, inkluzive de la arto kaj kulturo en rilato kun la bestoj. La temoj inkluzivas la nutradon, la ĉason, cirkojn, bestoparkojn, eksperimentadon per bestoj aŭ vestojn inter aliaj. “Ne temas pri plia kultura projekto, temas pri batalo pere de ĉi platformo” deklaris Rafael Doctor, ĝia kreinto.

Andy Hernández, kreinto de VeganArto kontribuis al ĝi pere de foto montrota dum la ekspozicio.

”Veganismo estas religio, estas sekto”

Ĉu veganismo estas religio? ĉu sekto? Jen kelkaj el la plej oftaj demandoj kiujn ni respondos.

Por pli bone kompreni la aferon ni tre supre provu difini religion. Religio  estas aro de kredoj aŭ dogmoj pri diaĵo(j), kultado kaj timado al ĝi, moralaj normoj por la unuopula kaj socia konduto kaj ritaj praktikoj, precipe preĝado, fastado kaj kultado al tia diaĵo. Laŭ la esperantlingva vikipedio ”Religio estas sistemo de ideoj kaj praktikoj, kiu estas bazita sur la kredo, ke ekzistas ekstermonda(j) potenco(j), kiu(j) influas la mondon kaj la vivon de la homoj. Oni taksas ke en la mondo ekzistas ĉ. 10 000 religioj”. Laŭ tiu difino, veganismo ne plenumas la kondiĉojn por esti konsiderata religio. Veganismo ne baziĝas sur kultado al diaĵoj aŭ spiritoj sed sur la respektado al la aliuloj, kaj por tio ĝi baziĝas sur evidentaĵoj kaj rezonado logikaj, tial do, veganismo ne alĝustiĝas al la difino ”religio” sed al tiu pri etiko. Veganismo ekzistas sendepende de religiaj kredoj, de la agnostikismo kaj la ateismo. Tio signifas ke vegano povas kredi, heziti aŭ tute ne kredi je religio.

Kelkaj personoj akuzas veganismon je “neracia kredo” ĉar ĝi inkluzivas ankaŭ la bestojn en niaj etikaj decidoj. Tial, tiuj homoj diras ke tio kio estas racia estas ja la speciismo, tio estas, diskriminacii tiujn kiuj ne apartenas al la homa specio. La speciismo estas arbitra diskriminaciado (neracia). El la aserto ke veganismo estas ‘neracia kredo’ kelkaj personoj konkludas ke ”veganismo estas religio aŭ sekto” sed, eĉ sen klarigo pri kio estas ‘religio’ kaj ‘sekto’, tiu konkludo estas rebatita kiam ni konstatas ke al speciismo entute mankas racia pravigo.

Kiuj akuzas la veganojn pro diskonigado de religio aŭ sekto pro partopreno kaj farado de aktivismo, ne akuzas al kiuj same aktivas favore al la virinoj, infanoj, maljunuloj kaj la homoj ĝenerale, tio estas, kiuj disvastigas la antropocentrismon. Ĉi homoj devus klarigi kial la aktivismo favore al la homaj rajtoj ne estas religio aŭ sekto dum aktivismo favore al la bestoj estas konsiderata religio.

Veganismo nur supozigas ŝanĝojn en la konsum-kutimoj, la unuopa identeco neniam perdiĝas. Tial, la ŝatoj, kredoj, kutimoj, ktp. de vegano povas esti tute malsamaj de alia vegano. Ne ekzistas veganaj gvidantoj kiujn veganoj devus obei sed malsamaj veganaj organizoj kun kiuj la unuopulo povas kunlabori kaj ĉesi tiun kunlaboron kiam ajn. La praktikado de vegana vivstilo estas regata de la unuopulo mem. Veganoj konservas siajn neveganajn amikojn kaj familianojn kun kiuj ili havas oftan rilaton. Kompreneble, ekzistas multaj veganoj kiuj havas religian kredon, sed ili sendependas de veganismo.

Kiel resumo, veganismo estas etiko, vivstilo kaj neniel religio aŭ sekto. Eble kelkaj veganoj povus konduti religiece, dogmece kaj eĉ sektece sed tio dependas de homoj ne de la ideologio mem, Tiajn homojn ni trovos en ĉiuj movadoj, ĉu ni, esperantistoj, kelkfoje ne rimarkis la sektecan agadon de kelkaj el niaj verdstelaj samideanoj aŭ la troa kultado al Zamenhof? 🙂

Fiŝoj ankaŭ sentas ĝojon kaj doloron

Estas fakto ke la fiŝoj sentas doloron samkiel aliaj bestoj. Kiam ili estas trenitaj el la profundaĵoj de la maro, la malkunpremado kaŭzas al ili neelteneblan doloron. Post tio venas malrapida kaj dolora morto pro asfiksio. Kvankam la fiŝoj ne esprimas la doloron samkiel ni, estas science pruvite ke ĉiuj vertebruloj, inkluzive de la fiŝoj, spertas sensaciojn je doloro antaŭ damaĝigaj stimuloj, tra similaj neŭrofarmakologiaj procesoj. En 1976, sendependa esploro entreprenita de la Asocio por la Preventado de Krueleco kontraŭ la Bestoj, eltrovis sufiĉajn pruvojn por kompari la doloron kiun la fiŝoj sentas kun la doloro kiun aliaj vertebruloj elmontras.

En pluraj landoj, plejmulto el la fiŝoj estas produktataj en fiŝ-kulturejoj. La artefarita fiŝproduktado generas eĉ pli da sufero al ĉi tiuj bestoj, ĉar la amasiĝo estas granda (4 fiŝoj po 1 kvadrata metro), pro kio la konkurado por preni la nutraĵojn estas tre granda kaj okazigas agresojn inter la fiŝoj, kiuj mordas unu la aliajn la voston kaj la naĝilojn, kelkfoje aperas eĉ kanibalismo de vivaj fiŝoj. La fiŝkulturistoj batalas kontraŭ tiu ĉi afero pere de gradig-sistemo per kiu ili ne donas manĝaĵojn al la fiŝoj dum 12 horoj, por poste disigi ilin laŭ ilia grando. La gradigo estas vere streĉiga por la fiŝoj kiuj perdas la emon manĝi, maldikiĝas kaj eĉ mortas. Laŭ la specio de fiŝo, la amasigo povas atingi 15 fiŝojn po kvadrata metro.

Kovritaj fiŝkulturejojLa fiŝoj breditaj en la fiŝkulturejoj pasigas sian vivon en malgrandaj kaj malpuraj spacoj, multaj el ili suferas parazitajn infektojn, gravajn vundojn kaj aliajn malsanojn. La kondiĉoj de ĉi tiuj fiŝkulturejoj estas tiel teruraj ke 40 % el la fiŝoj povas morti antaŭ ol esti mortigitaj por la komercado.

Multaj artefaritaj fiŝkulturejoj estas kovritaj, ĉi maniere la fiŝproduktistoj povas mastrumi la kvanton de lumo kiun la fiŝoj ricevas. Ĉi tiuj fiŝoj pasigos la reston de siaj vivoj amasigitaj, stumblante unuj kontraŭ aliaj kaj eĉ kontraŭ la muroj en la superloĝigitaj akvujoj. La morto de ĉi tiuj bestoj estas tre dolora, ĉar plejmulto el ili mortas pro asfiksio kaŭze de la elakviĝo. Alia metodo tre uzata estas la prenado de la fiŝo per la vosto kaj frapi ilian kapon kontraŭ ŝtono.

En la maro, la tinusoj estas kaptitaj per gigantaj retoj kiuj ankaŭ kaptas aiajn speciojn, inter ili testudojn kaj delfenojn, kiuj estas konsiderataj forĵetaĵo por la tinus-industrio.

Multaj homoj pensas ke la fiŝoj ne estas kiel la aliaj bestoj, sed ne estas tiel, temas nur pri alia tre malsama vivmaniero, ĉar ilia vivmedio tute malsamas de la nia, sed ili, same kiel alia besto, ĝuas la liberecon. Sufiĉas nur spekti dokumentfilmojn pri la mara vivo kaj admiri tiun belecon kiu vivas en maroj, lagoj kaj riveroj. Kial ni detruas ĝin? Estas pli bone admiri ĝin tie kie ĝi troviĝas kaj aprezi la naturan vivmedion kaj trovi aliajn nutro-fontojn.

Akvo kaj citronsuko, bonas por la sano!

Kial vi bezonas ĉiumatene glason da duonvarmeta akvo kaj citronsuko?

Vi uzos nur kelkajn minutojn por prepari ĉi tiun “viv-eliksiron” (t.e glaso da akvo kaj citronsuko)!
Ĝi fortikigas la imunan sistemon. La citrono estas abunda je vitamino C kaj kalio. Ĝi stimulas la cerbon kaj la nervan sistemon kiuj okupiĝas pri la sangopremo. Alkala ekvilibro, ĉar la citrusa acido ne pliigas la acidecon. Pli facile vi maldikiĝos. La citronsuko enhavas pektinon, kiu helpas la kompon batali kontraŭ la malsato. Krome, La citronsuko stimulas la digestadon.

La varmeta akvo estas uzata por la stimulado de la digesta sistemo kaj la peristalto. Ĉi tiu trinkaĵo havas leĝeran diurezigan efekton. La akvo kaj la citronsuko pliigas la rapidecon de la urino, kio helpas al la rapida purigado de la korpo, samkiel la sanon de la urina sistemo.

Vi sentos kiel la haŭto puriĝas. Krome, la vitamino C reduktas la faltojn kaj makulojn kiuj malaperas ĉar ĝi forigas la toksinojn de la sango. Glaso da akvo helpas la senakvigon de nia korpo, matene ĉiuj sistemoj bone funkcias. La korpo estos preta por la taga streĉiteco kaj tiel vi eĉ povos farti pli bone ol kutime!!!

Se simpla trinkaĵo tiom da bonaĵoj donas al vi, kion atendi do?

Burgeroj el aven-flokoj

Jen simpla kaj rapide farebla recepto por kuiri bongustajn burgerojn el aveno.

Ingrediencoj:

  • 250 ml da aven-flokoj
  • 1 karoto
  • 1/4 cepo
  • Iom da kumino
  • Iom da salo
  • Soj-saŭco (opcia)
  • Petroselo (opcia)

Paŝoj:
Unue sur pato varmigu la kuminon kaj la salon por intensigi ĝian guston. Poste fajne raspu la karoton, la cepo-pecon kaj miksu kun la aveno kaj faru paston knedante ĝin. Se ĝi tro sekas kaj ne kreiĝas la pasto, aldonu iomete da akvo aŭ sojsaŭco. Post kelkaj sekundoj aŭ minutoj da knedado oni povas fari la burgerojn. Varmigu iom da oleo sur la pato kaj fritu ilin.

Mi rekomendas manĝi ĝin kun pano por burgeroj kun tomato kaj laktuko, tiel ĝia gusto estas eĉ pli bona! Bonan apetiton!