Veganismo, kio ĝi estas?

Veganismo estas vivstilo aŭ etiko kiu celas respekton al la bestoj kaj ankaŭ al la homoj. Ĝi konsideras la bestojn kiel unuopulojn kun interesoj kiuj indas kaj meritas nian respekton. Por plenumi tion, veganoj, tio estas, sekvantoj de tia vivstilo, evitas la konsumadon kaj ekspluatadon de bestoj kiuj suferas kaj mortas ĉiun sekundon en buĉejoj, laboratorioj, bestoparkoj, akvarioj, cirkoj, pelto-farmoj kaj en multaj aliaj lokoj.

La vegana nutrado

Ajna bestodevena produkto (ovoj, laktaĵoj, viando, ktp) implicas konsideri ke la homaj interesoj elstaras super la interesoj de la ceteraj bestoj kiuj estas uzataj por ilia produktado. Kiel konsekvenco, ili estas aĉetitaj, venditaj, senigitaj de libero, izolitaj, artefarite fekundigitaj, mortigitaj… resume, ili ĉiam estas la viktimoj de la produktoj por kiuj ili estis breditaj. Ni povas havi sanan kaj ekvilibrigitan vivon sen la neceso nutri nin per tiaj produktoj. Elekti inter la vivo kaj la morto de centoj da bestoj estas tiel simple kiel elekti inter unu aŭ alia plado el la manĝolisto.

Uzante vestojn kaj ŝuojn sen la korpoj de aliaj

La plej videbla vizaĝo en la uzado de bestoj kiel vestoj povas esti la uzado de la feloj de vulpoj, vizonoj, ĉinĉiloj, ktp. Plejverŝajne, tio kio unue venas en nian kapon kiam ni pensas pri tio, estas la ŝokaj bildoj pri suferantaj bestoj en kaĝoj por fine esti gasumitaj  aŭ elektrokutitaj kun la celo forigi ilian haŭton. Sed la realo estas same akra kiam la ekspluatatoj estas bovinoj, kunikloj aŭ ŝafoj, pri ilia felo (lano) aŭ haŭto (ledo). En ĉi kampoj ankaŭ estas sufero, manko de libero kaj morto. La bestoj havas siajn haŭtojn por ŝirmi sin, ili ne estas niaj koltukoj, puloveroj, jakoj aŭ ŝuoj.

Distriĝo por ĉiuj

Same kiel en la kazo de la feloj, peltoj kaj ledoj, en la distro-kampo ŝajnas ekzisti prioritataj ekspluat-areoj kiam oni atakas ilin. Temas pri la toreado kaj la cirkoj, ekzemple. Kvankam sendube tiuj ĉi praktikoj aŭ ekspluataj areoj estas neakcepteblaj -eĉ se ili povas esti nomataj tradiciaj, kulturaj aŭ amuzaj- ĉar ili baziĝas sur la ideo ke la bestoj povas esti uzataj por nia bonprofito pri ilia aparteno al determinita specio -speciismo-, ankaŭ ni devas eviti kaj kontraŭstari la ekziston de bestoparkoj, akvarioj, ĉevalkurado, ktp. Eviti la partoprenon aŭ ĉeeston en tiaj spektakloj kaj diskonigi ke aliaj ankaŭ ne faru tion estas garantiigi la liberecon de miloj da bestoj.

Malakcepti la testaton per uzado de niaj samuloj

La simpla ideo forkapti homon kaj fari eksperimentojn kontraŭ sia volo por eltrovi kuracon al malsanoj de la aliaj estas plimulte rifuzata de la socio. Sed, se la homoj ne estas testo-objekto, ankaŭ la bestoj ne devus esti, ĉar ne estas nia intelekta kapablo aŭ nia specio kio devas esti pripensata kiam ni postulas respekton, sed la posedo de propraj interesoj. Por la animaloj (bestoj kaj homoj) gravas nia vivo kaj tial do ĝi devas esti respektata. Se por vi gravas la bestoj, helpi meti finon al la testado disdonante informon pri la kialoj ĉesigi ĝin. Skribu al la entreprenoj kiuj testas kun aliaj bestoj por klarigi al ili la kialojn pro kiuj vi ne aĉetas tiujn produktojn, malakceptu la testadon se ĝi okazas en via fakultato… La medicino povas avanci sen la bezono ekspluati ilin.

Helpante la bestojn

Ŝanĝante niajn vivkutimojn ni povas eviti la ekspluatadon kaj morton de centoj da bestoj, sed ili ankaŭ bezonas nian plej rektan helpon. Ilia mistraktado ne ĉesos se ni ne engaĝigas aliajn pripensi la speciismon, ilia rilato kun ili kaj respekto al la bestoj. Multajn aferojn vi povas fari por meti finon al ilia sklaveco. Por tion fari, legu niajn diversajn artikolojn samkiel vi povas kontakti probestajn asociojn kiuj ekzistas en viaj landoj por pliaj informoj.

Veganiĝi aŭ ne veganiĝi, tiel staras la demando.

Ĉiam pli kaj pli, multaj personoj decidas veganiĝi. Tio estas, personoj kiuj konsumas aŭ uzas nenion el besta deveno: Ili paŝas pluen, pli ol vegetaranoj, kaj ne nur rifuzas manĝadon de viando, sed ankaŭ manĝadon de ovoj aŭ lakto kaj siaj derivaĵoj. Ili estas kontraŭ la mistrakto kaj la uzo de sendefendiĝemaj estuloj kiel varon. Certe ekzistas multaj personoj kiuj konsentas pri tiu ĉi vivstilo, tamen ili ne scias ankoraŭ kiel doni la unuan paŝon kaj ne morti en la provo!

Veganismo

Esti vegano ne nur temas pri nekonsumado de produktoj kiuj devenas el bestoj. Por multaj, temas pri vivfilozofio, vivstilo per kiu ili kompromisiĝas helpi kaj defendi la rajtojn de la bestoj kaj por ke la medio povu nutri ĉiujn vivulojn. 

Esti vegano estas praktiko pli integra kaj kompleta, ekzemple, ol esti vegetarano, ĉar ĝi transiras la nutradon kaj tuŝas preskaŭ ĉiujn aspektojn de la vivo. Ekzemple, veganoj ne uzas ledojn, lanon kaj ne vizitias bestoparkojn aŭ akvariojn ĉar ili estas veraj karceroj por bestoj. Veganoj ankaŭ arde kontraŭas popolajn festojn en kiuj bestoj estas la distrocelo, en kiuj kutime ili estas sovaĝe mortigataj.

Pro tiu ĉi kialo, gravas bone konatiĝi kun la signifo de la vorto ‘vegano’ por esti certaj ĉu ni vere volas iĝi unu el ili, aŭ simple temas pri preterpasema modo. Ankaŭ rekomendindas la konsultadon de kuracisto por la realigado de ĝeneralaj analizoj por informiĝi pri bonfarto kaj sanstato kaj pri la zorgoj specialaj kiujn ni devus havi veganiĝinte.

Ankaŭ tre utilas la konsiloj kaj la sperto de iu kiu jam veganiĝis, ne nur por havi bonan kaj ĝustan nutradon sed ankaŭ por la adaptiĝo al nia nova vivstilo.

Se ni volas, ni povas entrepreni la veganiĝon je malrapidaj paŝoj, ekiĝante per vegana manĝaĵo unu tagon semajne, kaj pliiĝante la tagojn iom post iom. Dum tiu periodo ni devus alkutimiĝi kiel rutinaĵo, pri la legado de la etikedoj ĉe la varoj en la vendejoj, por esti certaj ke ili estas manĝeblaj de vegano. Multaj anstataŭantoj de la fromaĝo havas kazeinon, lakto-derivaĵo kiu estas konsiderata kiel bestodevena.

Gravas lerni, ĝui kaj emi kuiri, ĉar ni pasigos pli da tempo kuireje. Ni ne nur devas bonfarti pro nia ŝanĝiiĝo sed ni devus ĝin vidigi al aliuloj per simpla kundividado de receptoj kaj pladoj kiujn ni lernas prepari.

Malgraŭ tio kion multaj kredas, la vegana kuirarto estas tre bongusta kaj post nelonge ni ne plu sentos la emon aŭ bezonon manĝi tion kion ni ofte manĝadis antaŭe. Krome, ĉiam malfermiĝas pli kaj pli da restoracioj en multaj mondopartoj kiuj estas ekskluzive vegetaranaj/veganaj aŭ kiuj ekofertas veganajn opciojn. Ni serĉu tra la reto pri tiaj lokoj en nia urbo kaj ekspertu. Tamen, eblas trovi veganajn manĝaĵojn aŭ peti etajn modifojn kiam eblas ĉe italaj, tajaj, barataj, ĉinaj aŭ japanaj restoracioj. Ĝenerale ni ne elspezos pli da mono por nia manĝado ol tiu kiun ni elspezis antaŭe.

La bestobredado por la konsumo de la homoj okazigas enormajn problemojn por la media bonfarto kiu transiras la bestan suferon: ĝi kreas multajn forĵetaĵojn, la dolĉa akvo estas abunde foruzata kaj granda parto el la planedo estas uzata por nutri ilin. Ĉio ĉi okazigas la poluadon de la akvo kaj la erozion de la grundo.

Esti vegano kaj ne morti dum la provo facilas!: Nur prenu emon kaj paciencon por lerni manĝi novan universon el produktoj kiujn antaŭe ni eĉ ne konis!

tumblr_static_cropped-spices-header

Ĉu vi pretas?

Burgeroj el aven-flokoj

Jen simpla kaj rapide farebla recepto por kuiri bongustajn burgerojn el aveno.

Ingrediencoj:

  • 250 ml da aven-flokoj
  • 1 karoto
  • 1/4 cepo
  • Iom da kumino
  • Iom da salo
  • Soj-saŭco (opcia)
  • Petroselo (opcia)

Paŝoj:
Unue sur pato varmigu la kuminon kaj la salon por intensigi ĝian guston. Poste fajne raspu la karoton, la cepo-pecon kaj miksu kun la aveno kaj faru paston knedante ĝin. Se ĝi tro sekas kaj ne kreiĝas la pasto, aldonu iomete da akvo aŭ sojsaŭco. Post kelkaj sekundoj aŭ minutoj da knedado oni povas fari la burgerojn. Varmigu iom da oleo sur la pato kaj fritu ilin.

Mi rekomendas manĝi ĝin kun pano por burgeroj kun tomato kaj laktuko, tiel ĝia gusto estas eĉ pli bona! Bonan apetiton!